نقش تشویق و تنبیه در رشد استعدادها بر اساس تحقیقی علمی

پژوهشی علمی و عملیاتی

در یک تحقیق که بر روی یکسری نوجوان انجام شد، آن ها را به سه گروه تقسیم کردند و تحت آموزش های یکی از دروس (مثلا ریاضی) قرار دادند. تمامی شرایط و آموزش و نحوه و میزان درسی هم که داده شد کاملا یکسان بود. تنها تفاوتی که وجود داشت در نحوه برخورد با آن ها بود.

روند پژوهش

هر چند جلسه مباحثی را به دانش آموزان نواجوان درس می دادند و بعد از یادگیری از آن بخش امتحان یا کوئیز برگزار می شد. بعد از اینکه نمرات آن ها آمد از آن ها میانگین گرفتند. بسته به استعداد و نحوه مطالعه نوجوانان نمراتی را دریافت کردند. حالا در اینجا تیم تحقیق عمل جالبی را شروع به انجام دادن کرد.

گروه اول – بی توجه

به گروه شماره یک بعد از اینکه در کلاس نمراتشان اعلام شد، هیچ واکنشی صورت نگرفت و کاملا به آن ها بخاطر نمراتشان چه خوب و چه بد بی توجه بودند و فقط تعدادی نمره بود که به هر کسی داده می شد و نمایانگر میزان پاسخ های صحیحی بود که آن فرد به سوالات پاسخ داده بود.

گروه دوم – تنبیه

گروه دوم اما اکثرا تنبیه شدند و مورد مواخذه قرار گرفتند تا در امتحانات بعدی جبران کنند، حال آنکه نمرات چیز غیرعادی را نشان نمی داد.

گروه سوم – تشویق

اما گروه سوم گروهی بود که بخاطر تمامی سوال هایی که پاسخ داده بودند تک تک دانش آموزان تشویق شدند و مورد توجه قرار گرفتند. نه به خاطر کم کاری هایشان بلکه به خاطر پاسخ های درست (یا همان کارهای درستشان) که از پسش بر آمده بودند. در واقع میشود گفت که نیمه پرلیوان را بخوبی دیده بودند و اینکه آن را متوجه هم شده بودند را هم به دانش آموزان یادآوری کردند.

آزمون

بعد از یک تا دو هفته دیگر مجددا آزمونی را برگزار کنند از هر سه کلاس! از درس های قبلی و درس های جدید گفته شده

نتایج عجیب !

این بار اما نتایجی بدست آمد که خیلی ها را شگفت زده کرد از جمله تیم تحقیقاتی!

تقریبا به یک میزان گروه دوم و سوم رشد کرده بودند و گروه اول که به آن ها توجهی نشده بود پیشرفتی دیده نشد.

نتیجه خیلی جالب تر از چیزی بود که فکر می کردند. با یک مشاهده و بررسی می شود فهمید که در واقع انگار تنبیه و تشویق هر دو نه تنها موثر هستند، بلکه هر دو اثر مثبت دارند و هر دو هم تقریبا برابر هم.

تنبیه جواب داده بود!

محققان تعجب کرده بودند از اینکه آیا تنبیه کار درستی بوده؟ آیا تنبیه همیشه به این شکل جواب می دهد؟ تشویق البته خوشبختانه در فرهنگ ها جای خودش را به میزان زیادی باز کرده است اما مساله تنبیه را نمیشد متوجه شد.

آن ها دست از تحقیق بر نداشتند و این روند را برای دو تا سه هفته دیگر هم ادامه دادند. بعد از این مدت آموزش مجدد به دانش آموزان، مجددا آزمون دیگری برگزار کردند.

نتایج این بار به شکلی زیبا و قابل درک تر درآمد.

این بار تنبیه اثر عکس خودش را گذاشت. گروه دوم افت زیادی در نمرات داشت! همان گروهی که تنبیه و مواخذه شدن مجدد را تجربه کرده بودند.


 

اما برای گروه های دیگر چه اتفاقی افتاده بود؟

حدس شما چیست؟

آیا گروهی که به آن ها بی توجهی شده بود رشدی پیدا کرده بودند؟

گروهی که تشویق شده بودند چطور؟


 

نتایج تحقیق

نتایج جالب بود! گروه تشویق شده یعنی گروه سوم مجددا رشدی را در نمراتشان (اگرچه این بار به میزان کمتری از دفعه قبل) داشتند. بله! تشویق باز هم تاثیر گذار بود! اما گروه اول که مورد بی توجهی بودند باز هم افتی را البته به مقدار کمتری تجربه کردند.

نتیجه نهایی:

با تشویق هر بار دانش آموزان بهتر از قبل شدند. تشویق به معنی دیدن نقاط قوت و نیمه پر لیوان بود. دست گذاشتن روی استعداد ها و نقاط قوت آن ها و تایید آن ها در واقع کاری بود که انجام شده بود.

تنبیه در ابتدا اثر مثبتی داشت. در واقع به این اثر، اثر زودگذر و موقتی گفته می شود که متاسفانه هنوز هم مردم به علت اینکه خیلی زود اثرش را گاهی اوقات می بینند از آن برای کودکان و کم سال به وفور استفاده می کنند اما شاید بهتر باشد تا به این نکته توجه کنند که بهتر است به نتایج بلند مدت کارها و اعمالشان بر روی کودکان و نوجوانان فکر کنند.

بی توجهی که بدترین اثر را میشود گفت داشته است، مخصوصا برای کم سن و سال ها.

اقدامک برای همه ما

شاید بهتر باشد ما هم از خود به خاطر کارهای کوچک و خوبی که می کنیم به خوبی هر بار تشکر کنیم و خود را با هدیه ای کوچک تشویق کنیم (مثلا یک سیب یا چند دقیقه بازی و یا هر چیزی که خوشحالمان می کند و ضرری هم برایمان ندارد). این کار در بلند مدت نتایج خوبی برای رشد ما خواهد داشت

تصمیم بگیرید هر بار که رشد می کنید استعدادتان را شکر کنید و خودتان را هم تشویق!

 

:اگر این مطلب برای شما مفید بود می توانید آن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

من مجید سبحانی محقق و نویسنده در زمینه استعدادیابی و شخصیت شناسی هدفم این است به انسان ها خصوصا نوجوان ها و جوان ها توانمندیشان را نشان دهم و کمک کنم تا به بهترین حالت از خود برسند

مطالب مرتبط

1 نظر

  1. مجيد

    سلام و عرض ادب
    واقعا خوشحالم که سایت شما در زمینه آموزش و استعدادیابیه. مقاله های شما خیلی می تونه کمک کننده باشه به والدین و حتی معلم ها.
    امیدوارم به زودی شیوه های جدید جایگزین شیوه های قدیمی آموزش و استعدادیابی بشه.
    موفق باشد استاد سبحانی گرامی

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *